Харилцах хүснэгт
Хөвсгөл аймгийн Бүрэнтогтох сумын Засаг Даргын Тамгын Газар
Нэр Албан тушаал Гар утас Ажлын утас
Г. Бямбасүрэн ИТХ-ын дарга 89058936
Б. Ганзориг Засаг дарга 89896704 70386316
Ч. Цэдэвсүрэн Засаг даргын орлогч 89130468 70386316
Г.Нямханд Тамгын газрын дарга 89930423
П. Ганчимэг ДАЭЗССХ мэргэжилтэн 89901336


Гарчиг   
И-мэйл   
Зурвас   
   
Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг сум
Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг сум
Нийтэлсэн: 4 жил өмнө
Засагт хан аймгийн Мэргэн гүний хошуу, хожим цэцэрлэг мандал уулын аймгийн Наранжаргалант уулын хошуунаас тасарч, 1931 онд Төмөрбулаг сум байгуулагджээ. 1956 онд тус сумыг татан буулгаж Бүрэнтогтох сумтай нийлүүлээд 1959 онд дахин тусгаарласан.  Нийт 2,510 км² газар нутагтай, үүнээс 1,950 км² нь бэлчээр болно. Төмөрбулаг сумын хүн ам 2000 оны байдлаар 4,174, 2010 оны байдлаар 4,133 байв. Сумын төв Жаргалант нь Бүгсийн голын ойролцоо, аймгийн төв Мөрөнгөөс урагш 75 км, нийслэл Улаанбаатараас 714 км зайд байрлана. Баруун, баруун хойд талаараа өөрийн аймгийн Бүрэнтогтох сум, зүүн талаараа Тосонцэнгэл, Рашаант, Архангай аймгийн Цэцэрлэг, урд талаараа Галт, Шинэ-Идэр сумдтай хил залган оршдог.
Сумын нутагт Эрчим, Дашринчен, Баянзүрх, Бүгсийн өндөр уулс Сэлэнгэ, Дэлгэрмөрөн, Бүгсий, Бүгдгээн, Жаргалант, Нарийн, Хавчуу зэрэг том гол мөрөн байдаг. Агьт, Тал булаг, Дөш, Чулуут, Шар хөндий зэрэг үржил шимт өргөн уудам тал хөндий бий. Нутгийн хамгийн өндөр цэг нь Эрчимийн нурууны “Уран дөш” уул 2936 м өндөр юм. Торц, Шивэрт, Номт зэрэг элдэв өвчин эмгэгт сайн алдартай рашаан байдаг. Бүгдгээний цутгалан, олон голын бэлчир зэрэг сонин тогтоцтой, үзэсгэлэнтэй газар байдаг. Сумын нутагт сайн чанарын чулуун нүүрстэй Жилчигбулгийн нүүрсний орд газар байдаг. 1999 оноос энэ ордыг ашиглаж эхэлсэн. Чулуун нүүрс, занар, жонш, хүрмэн чулуу, төмрийн хүдэр, зэс, цайрын хүдэр, зэрэг ашигт малтмалаар арвин боловч геологи хайгуулын судалгаа хийж нөөцийг нь тогтоогоогүй байна.
Сумын хүн амын зонхилох нь хотгойдууд. 2007 оны хүн амын тооллогоор сумын хүн ам 4187 болж мал сүрэг 214175 толгойд хүрсэн байна. Сумын “Эрчимийн хар ямаа” ноолуурын чанараар гайхагддаг. Нэг үе ямааны улсын үржлийн ферм ажиллаж байсан.
Тус сум нь 824 малчин өрхтэй. 2009 онд 32 мянгат малчинтай болж, аймагтаа тэргүүлж байсан. 2010 онд харин мянгат малчны тоо 12 болж буурчээ. Төмөрбулаг суманд "Эрчим" омгийн үүлдрийн хар ямааг 1989 онд бий болгож, одоог хүртэл өсгөн үржүүлж түүхий эд авч ашиглаж байна.
2004 оны байдлаар 133,000 орчим толгой мал тоологдсон. Үүнд 76,000 ямаа, 44,000 хонь, 6,700 үхэр, сарлаг, 6,200 адуу, 41 тэмээ байв[1]. 2010 оны жилийн эцсийн мал тооллогоор тэмээ - 19, адуу - 4774, үхэр - 9848, хонь - 58982, ямаа - 100270, бүгд 173893 толгой малтай байв.
Эрчим хүчний төвийн нэгдсэн сүлжээнд хамрагдсан ба үүрэн телефоны Мобиком, Скайтел, Юнител, Жимобайль Монголын цахилгаан холбооны NJ корпорацийн 7038..... дугаартай утасны сүлжээнд тус тус холбогдсон. Айл өрх албан газрууд микомын өндөр хурдны интернетийн сүлжээнд холбогдогсон.
Эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэл нь мал аж ахуй. Сумын нийт өрхийн 87.9 хувь буюу 824 өрх айл мал аж ахуй эрхлэн амьдардаг. Мал аж ахуйн үйлдвэрлэлээс жилд дунджаар ноос 58.7 тонн, ноолуур 35.2 тонн, арьс шир 14580 ширхгийг авч ашигладаг. Хүнсний ногооны чиглэлээр хураан авсан төмс 32 тонн, хүнсний бусад ногоо 9.6 тонн.
Сумын бэлчээр 192667.2 га талбайтай. Хонин толгойд шилжсэнээр 296623 толгой мал, сумын бэлчээрийн даац 86700 хонин толгой мал багтах боломжтой.
•    Нутаг дэсгэр 252172 га
o    Хот суурин 316.4 га
o    ХАА-н эдэлбэр газар 94728.3 га
o    Тариалан 303.0 га
o    Ойн сан 56697.0 га
o    Усан сан 288.0 га
o    Зам 240.0 га
o    Хадлан 16750.0 га
Тус сум нь жилд дунджаар түлшний хэрэгцээнд 8982 м³, хэрэглээний мод 600 м³ мод бэлтгэж хэрэглэдэг.
Төсөв
2010 оны байдлаар
•    Орон нутгийн нийт орлого 63,488,200 төгрөг
•    Нийтийн ерөнхий үйлчилгээний төсвийн зарлага 142,546,900 төгрөг
•    Улсын төсвийн зарлага 599,735,300 төгрөг
Байгуулага, аж ахуйн нэгжүүд
Суманд 11 жилийн ахлах сургууль, хүн эмнэлэг, хүүхдийн цэцэрлэг, ЗДТГазар, Соёлын төв, ИТХурал, Багийн алба зэрэг төсөвт газрууд, ХААН банкны 49-р тооцооны төв, МШБ-ны 2004-р тооцооны төв, Холбооны салбар, ЭЭСан, Мал эмнэлгийн Торцмөрөн, Ганболор, Далай гүн ББН, Мэргэн гүн-Бүгдгэгээн ТББ, Шатахуун түгээх Баян-айраг хангай хоршоо, Хан эрчим ШТС, ХААНТөв, Ахмадын хороо, 3 гуанз, 19 дэлгүүр үйл ажиллагаа явуулж байна.
- See more at: http://www.khuvsgulnews.mn/local.php?view=content&type=category&id=28#sthash.6ltDMmgu.dpuf
Засагт хан аймгийн Мэргэн гүний хошуу, хожим цэцэрлэг мандал уулын аймгийн Наранжаргалант уулын хошуунаас тасарч, 1931 онд Төмөрбулаг сум байгуулагджээ. 1956 онд тус сумыг татан буулгаж Бүрэнтогтох сумтай нийлүүлээд 1959 онд дахин тусгаарласан.  Нийт 2,510 км² газар нутагтай, үүнээс 1,950 км² нь бэлчээр болно. Төмөрбулаг сумын хүн ам 2000 оны байдлаар 4,174, 2010 оны байдлаар 4,133 байв. Сумын төв Жаргалант нь Бүгсийн голын ойролцоо, аймгийн төв Мөрөнгөөс урагш 75 км, нийслэл Улаанбаатараас 714 км зайд байрлана. Баруун, баруун хойд талаараа өөрийн аймгийн Бүрэнтогтох сум, зүүн талаараа Тосонцэнгэл, Рашаант, Архангай аймгийн Цэцэрлэг, урд талаараа Галт, Шинэ-Идэр сумдтай хил залган оршдог.
Сумын нутагт Эрчим, Дашринчен, Баянзүрх, Бүгсийн өндөр уулс Сэлэнгэ, Дэлгэрмөрөн, Бүгсий, Бүгдгээн, Жаргалант, Нарийн, Хавчуу зэрэг том гол мөрөн байдаг. Агьт, Тал булаг, Дөш, Чулуут, Шар хөндий зэрэг үржил шимт өргөн уудам тал хөндий бий. Нутгийн хамгийн өндөр цэг нь Эрчимийн нурууны “Уран дөш” уул 2936 м өндөр юм. Торц, Шивэрт, Номт зэрэг элдэв өвчин эмгэгт сайн алдартай рашаан байдаг. Бүгдгээний цутгалан, олон голын бэлчир зэрэг сонин тогтоцтой, үзэсгэлэнтэй газар байдаг. Сумын нутагт сайн чанарын чулуун нүүрстэй Жилчигбулгийн нүүрсний орд газар байдаг. 1999 оноос энэ ордыг ашиглаж эхэлсэн. Чулуун нүүрс, занар, жонш, хүрмэн чулуу, төмрийн хүдэр, зэс, цайрын хүдэр, зэрэг ашигт малтмалаар арвин боловч геологи хайгуулын судалгаа хийж нөөцийг нь тогтоогоогүй байна.
Сумын хүн амын зонхилох нь хотгойдууд. 2007 оны хүн амын тооллогоор сумын хүн ам 4187 болж мал сүрэг 214175 толгойд хүрсэн байна. Сумын “Эрчимийн хар ямаа” ноолуурын чанараар гайхагддаг. Нэг үе ямааны улсын үржлийн ферм ажиллаж байсан.
Тус сум нь 824 малчин өрхтэй. 2009 онд 32 мянгат малчинтай болж, аймагтаа тэргүүлж байсан. 2010 онд харин мянгат малчны тоо 12 болж буурчээ. Төмөрбулаг суманд "Эрчим" омгийн үүлдрийн хар ямааг 1989 онд бий болгож, одоог хүртэл өсгөн үржүүлж түүхий эд авч ашиглаж байна.
2004 оны байдлаар 133,000 орчим толгой мал тоологдсон. Үүнд 76,000 ямаа, 44,000 хонь, 6,700 үхэр, сарлаг, 6,200 адуу, 41 тэмээ байв[1]. 2010 оны жилийн эцсийн мал тооллогоор тэмээ - 19, адуу - 4774, үхэр - 9848, хонь - 58982, ямаа - 100270, бүгд 173893 толгой малтай байв.
Эрчим хүчний төвийн нэгдсэн сүлжээнд хамрагдсан ба үүрэн телефоны Мобиком, Скайтел, Юнител, Жимобайль Монголын цахилгаан холбооны NJ корпорацийн 7038..... дугаартай утасны сүлжээнд тус тус холбогдсон. Айл өрх албан газрууд микомын өндөр хурдны интернетийн сүлжээнд холбогдогсон.
Эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэл нь мал аж ахуй. Сумын нийт өрхийн 87.9 хувь буюу 824 өрх айл мал аж ахуй эрхлэн амьдардаг. Мал аж ахуйн үйлдвэрлэлээс жилд дунджаар ноос 58.7 тонн, ноолуур 35.2 тонн, арьс шир 14580 ширхгийг авч ашигладаг. Хүнсний ногооны чиглэлээр хураан авсан төмс 32 тонн, хүнсний бусад ногоо 9.6 тонн.
Сумын бэлчээр 192667.2 га талбайтай. Хонин толгойд шилжсэнээр 296623 толгой мал, сумын бэлчээрийн даац 86700 хонин толгой мал багтах боломжтой.
•    Нутаг дэсгэр 252172 га
o    Хот суурин 316.4 га
o    ХАА-н эдэлбэр газар 94728.3 га
o    Тариалан 303.0 га
o    Ойн сан 56697.0 га
o    Усан сан 288.0 га
o    Зам 240.0 га
o    Хадлан 16750.0 га
Тус сум нь жилд дунджаар түлшний хэрэгцээнд 8982 м³, хэрэглээний мод 600 м³ мод бэлтгэж хэрэглэдэг.
Төсөв
2010 оны байдлаар
•    Орон нутгийн нийт орлого 63,488,200 төгрөг
•    Нийтийн ерөнхий үйлчилгээний төсвийн зарлага 142,546,900 төгрөг
•    Улсын төсвийн зарлага 599,735,300 төгрөг
Байгуулага, аж ахуйн нэгжүүд
Суманд 11 жилийн ахлах сургууль, хүн эмнэлэг, хүүхдийн цэцэрлэг, ЗДТГазар, Соёлын төв, ИТХурал, Багийн алба зэрэг төсөвт газрууд, ХААН банкны 49-р тооцооны төв, МШБ-ны 2004-р тооцооны төв, Холбооны салбар, ЭЭСан, Мал эмнэлгийн Торцмөрөн, Ганболор, Далай гүн ББН, Мэргэн гүн-Бүгдгэгээн ТББ, Шатахуун түгээх Баян-айраг хангай хоршоо, Хан эрчим ШТС, ХААНТөв, Ахмадын хороо, 3 гуанз, 19 дэлгүүр үйл ажиллагаа явуулж байна.
- See more at: http://www.khuvsgulnews.mn/local.php?view=content&type=category&id=28#sthash.6ltDMmgu.dpuf

Засагт хан аймгийн Мэргэн гүний хошуу, хожим цэцэрлэг мандал уулын аймгийн Наранжаргалант уулын хошуунаас тасарч, 1931 онд Төмөрбулаг сум байгуулагджээ. 1956 онд тус сумыг татан буулгаж Бүрэнтогтох сумтай нийлүүлээд 1959 онд дахин тусгаарласан.  Нийт 2,510 км² газар нутагтай, үүнээс 1,950 км² нь бэлчээр болно. Төмөрбулаг сумын хүн ам 2000 оны байдлаар 4,174, 2010 оны байдлаар 4,133 байв. Сумын төв Жаргалант нь Бүгсийн голын ойролцоо, аймгийн төв Мөрөнгөөс урагш 75 км, нийслэл Улаанбаатараас 714 км зайд байрлана. Баруун, баруун хойд талаараа өөрийн аймгийн Бүрэнтогтох сум, зүүн талаараа Тосонцэнгэл, Рашаант, Архангай аймгийн Цэцэрлэг, урд талаараа Галт, Шинэ-Идэр сумдтай хил залган оршдог.
Сумын нутагт Эрчим, Дашринчен, Баянзүрх, Бүгсийн өндөр уулс Сэлэнгэ, Дэлгэрмөрөн, Бүгсий, Бүгдгээн, Жаргалант, Нарийн, Хавчуу зэрэг том гол мөрөн байдаг. Агьт, Тал булаг, Дөш, Чулуут, Шар хөндий зэрэг үржил шимт өргөн уудам тал хөндий бий. Нутгийн хамгийн өндөр цэг нь Эрчимийн нурууны “Уран дөш” уул 2936 м өндөр юм. Торц, Шивэрт, Номт зэрэг элдэв өвчин эмгэгт сайн алдартай рашаан байдаг. Бүгдгээний цутгалан, олон голын бэлчир зэрэг сонин тогтоцтой, үзэсгэлэнтэй газар байдаг. Сумын нутагт сайн чанарын чулуун нүүрстэй Жилчигбулгийн нүүрсний орд газар байдаг. 1999 оноос энэ ордыг ашиглаж эхэлсэн. Чулуун нүүрс, занар, жонш, хүрмэн чулуу, төмрийн хүдэр, зэс, цайрын хүдэр, зэрэг ашигт малтмалаар арвин боловч геологи хайгуулын судалгаа хийж нөөцийг нь тогтоогоогүй байна.
Сумын хүн амын зонхилох нь хотгойдууд. 2007 оны хүн амын тооллогоор сумын хүн ам 4187 болж мал сүрэг 214175 толгойд хүрсэн байна. Сумын “Эрчимийн хар ямаа” ноолуурын чанараар гайхагддаг. Нэг үе ямааны улсын үржлийн ферм ажиллаж байсан.
Тус сум нь 824 малчин өрхтэй. 2009 онд 32 мянгат малчинтай болж, аймагтаа тэргүүлж байсан. 2010 онд харин мянгат малчны тоо 12 болж буурчээ. Төмөрбулаг суманд "Эрчим" омгийн үүлдрийн хар ямааг 1989 онд бий болгож, одоог хүртэл өсгөн үржүүлж түүхий эд авч ашиглаж байна.
2004 оны байдлаар 133,000 орчим толгой мал тоологдсон. Үүнд 76,000 ямаа, 44,000 хонь, 6,700 үхэр, сарлаг, 6,200 адуу, 41 тэмээ байв[1]. 2010 оны жилийн эцсийн мал тооллогоор тэмээ - 19, адуу - 4774, үхэр - 9848, хонь - 58982, ямаа - 100270, бүгд 173893 толгой малтай байв.
Эрчим хүчний төвийн нэгдсэн сүлжээнд хамрагдсан ба үүрэн телефоны Мобиком, Скайтел, Юнител, Жимобайль Монголын цахилгаан холбооны NJ корпорацийн 7038..... дугаартай утасны сүлжээнд тус тус холбогдсон. Айл өрх албан газрууд микомын өндөр хурдны интернетийн сүлжээнд холбогдогсон.
Эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэл нь мал аж ахуй. Сумын нийт өрхийн 87.9 хувь буюу 824 өрх айл мал аж ахуй эрхлэн амьдардаг. Мал аж ахуйн үйлдвэрлэлээс жилд дунджаар ноос 58.7 тонн, ноолуур 35.2 тонн, арьс шир 14580 ширхгийг авч ашигладаг. Хүнсний ногооны чиглэлээр хураан авсан төмс 32 тонн, хүнсний бусад ногоо 9.6 тонн.
Сумын бэлчээр 192667.2 га талбайтай. Хонин толгойд шилжсэнээр 296623 толгой мал, сумын бэлчээрийн даац 86700 хонин толгой мал багтах боломжтой.
•    Нутаг дэсгэр 252172 га
o    Хот суурин 316.4 га
o    ХАА-н эдэлбэр газар 94728.3 га
o    Тариалан 303.0 га
o    Ойн сан 56697.0 га
o    Усан сан 288.0 га
o    Зам 240.0 га
o    Хадлан 16750.0 га
Тус сум нь жилд дунджаар түлшний хэрэгцээнд 8982 м³, хэрэглээний мод 600 м³ мод бэлтгэж хэрэглэдэг.
Төсөв
2010 оны байдлаар
•    Орон нутгийн нийт орлого 63,488,200 төгрөг
•    Нийтийн ерөнхий үйлчилгээний төсвийн зарлага 142,546,900 төгрөг
•    Улсын төсвийн зарлага 599,735,300 төгрөг
Байгуулага, аж ахуйн нэгжүүд
Суманд 11 жилийн ахлах сургууль, хүн эмнэлэг, хүүхдийн цэцэрлэг, ЗДТГазар, Соёлын төв, ИТХурал, Багийн алба зэрэг төсөвт газрууд, ХААН банкны 49-р тооцооны төв, МШБ-ны 2004-р тооцооны төв, Холбооны салбар, ЭЭСан, Мал эмнэлгийн Торцмөрөн, Ганболор, Далай гүн ББН, Мэргэн гүн-Бүгдгэгээн ТББ, Шатахуун түгээх Баян-айраг хангай хоршоо, Хан эрчим ШТС, ХААНТөв, Ахмадын хороо, 3 гуанз, 19 дэлгүүр үйл ажиллагаа явуулж байна.